ZŁOTY KOMPAS
Istnieje wiele równoległych do siebie światów i rzeczywistości.
Światy jak wasz, w których dusze zamieszkują ciała,
i światy takie, jak mój,
w którym dusze kroczą obok nas w zwierzęcej postaci dajmonów.
Zobaczymy dziecko?
Tak sądzę.
Tyle światów, a łączy je tylko Pył.
Pył istniał, nim zjawiły się wiedźmy powietrza,
Cyganie wody i lodowe niedźwiedzie.
W mym świecie uczeni wynaleźli alethiometr,
złoty kompas, pokazujący wszystko, co jest ukryte.
Lecz Magistratura, bojąc się prawdy innej niż własna,
zniszczyła urządzenia i zabroniła wspominać o Pyle.
Ocalał jednak jeden kompas i jeden człowiek, zdolny go odczytać.
Nie złapiesz mnie!
Lyra, poganiaj z nimi.
Billy!
Wracaj tutaj!
- Odczepcie się! - Prędzej!
- Złapiemy cię! - Uciekaj, Roger!
Zostaniesz pożarty! I będziesz robił, co ci każę!
Uciekaj, Roger!
Prędzej!
- Odczepcie się! - Za nim!
Prędzej, bo cię pożrą!
Stać!
Ani kroku dalej, jeśli wam życie miłe.
Czemu? Dopadliśmy go uczciwie.
To nie jest zabawa, Billy Costa.
Nie wiesz, co to za brama?
Tylne drzwi twojej głupiej szkoły, i co?
Brama jest przeklęta. Cyganie powinni o tym wiedzieć.
Przejście przez nią jest jak dotknięcie dajmona gołymi rękami.
To czemu wam nic nie jest?
My tu mieszkamy. Możemy wchodzić bezpiecznie.
A zresztą klątwę rzuciła moja matka.
Twoja? Słyszałem, że jesteś sierotą
i że wuj cię tu zostawił, bo nikt cię nie chce.
Podejdź i powtórz to.
Billy, nie.
Posłuchaj kumpla.
Uczeni mają specjalny pokój dla intruzów.
Zakładają im zatrutą togę, która pali ich żywcem.
Głupoty. Oddaj go nam.
Udowodnię, że to prawda, wykradnę togę.
Dostaniesz Rogera, jeśli ją przymierzysz.
Przynieś ją dziś wieczorem. Bo inaczej...
Wojna.
Billy, nie!
To na razie.
Dobra robota!
- Oddałabyś mnie na serio? - Coś ty.
Wykradnę jakąś starą togę. I tak jej nie założy.
- Lord Asriel? - Witaj, Hunt.
Rektor ucieszy się, że dotarł pan cało.
Z pewnością.
- Choć raz mnie posłuchaj. - Nie bądź tchórzem.
Gdybym nim nie był, gdzie byś teraz była?
W Sali Seniorów.
Pospiesz się.
Łap jakąś togę i znikamy stąd.
Nie wygłupiaj się, chcę się rozejrzeć.
Jak ty obrywasz, to mnie też boli.
Oj, Lyra...
Zobaczysz, złapią nas.
O, nie! A mówiłem!
Lord Asriel to zasłużony członek Kolegium.
Jako Rektor Jordana musi go pan przekonać, żeby zaniechał planów.
Obgadują wuja Asriela.
Reprezentuję Magistraturę.
Nie ma ona żadnej władzy w tych murach.
Drogi kolego, Magistratura ma władzę nad wszystkim.
A Lord Asriela zostanie uciszony, niezależnie od metody.
Możliwe.
Ale skoro tu jest, wysłuchamy jego propozycji.
Nie przekreślę wieków tolerancji i swobody wypowiedzi.
To moje ostatnie słowo.
Zechce pan wybaczyć.
Zwołam posiedzenie Rady.
- Przegraliśmy zakład. - Cicho, Pan.
Poszedł sobie, idziemy.
Lyra.
O, nie.
To Stelamaria.
Rektor kazał otworzyć panu tokaj z '99, Lordzie.
Pamięta, że panu smakował.
Dziękuję.
- Lyra! - Jest zatrute!
- Nonsens. - Nieprawda.
Widziałam, jak facet z Magistratury wsypał tu jakiś proszek.
Schowaj się. Oczy otwarte, buzia zamknięta.
No, już.
Lord Asriel. To rzadka przyjemność.
Przedstawiam panu brata Pavla z Magistratury.
Nie znamy się, ale uważnie śledzę pańskie działania.
To stąd ten smród.
Rektorze, panowie, przejdę do rzeczy.
Hunt, światło.
Ten fotogram wykonano na biegunie północnym, w Svalbardzie,
królestwie niedźwiedzi.
Niedźwiedzie...
Światło pada na ciało mężczyzny, czy z niego biegnie?
Pada z nieba, ale nie jest to światło.
To Pył.
- Jaki Pył? - Nie wiem.
Pewnie nie ten zwykły. Takiego tu jest pełno.
Mirabile dictu, panowie. Niech Lord nam to wyjaśni.
Może popełnił pan błąd.
Może to tylko jakaś aberracja lub zakłócenie.
To nie aberracja.
Ruch cząsteczek jest nie do pomylenia.
Pył z miasta w innym świecie wlewa się w człowieka poprzez jego dajmona.
Świat ten jest równoległy do naszego i współistnieje z nim.
Niewidzialny, niewyczuwalny, niedostępny! Aż do tej chwili.
Pył spływa z miliarda innych światów,
światów nieskończonych możliwości, gdzie ludzie nie mają dajmonów.
Gdzie dajmony nie mają ludzi.
Ludzie bez dajmonów? Niemożliwe.
Światów, gdzie nie ma Magistratury...
ani Władzy.
To herezja!
To...
...jest prawda.
Nie polecam tokaju, panowie, cuchnie korkiem.
By odkryć źródło Pyłu zamierzam dostać się do tych światów.
Z odpowiednimi zasobami energii
oraz, cóż... funduszy,
przejście może się udać.
Uniżenie proszę Radę o sfinansowanie wyprawy.
To nie moja wina, nie chciała mnie słuchać.
Żeby moja siostrzenica czaiła się jak dachowy kot!
Nie jesteś trochę niewdzięczny? Ocaliłam ci życie.
Wuju, czemu chcą cię otruć?
- Nie zrozumiesz. - Zrozumiem.
Jak to możliwe, skoro niczego nie można cię nauczyć?
Łobuzica i kłamczucha.
Co ci teraz zrobi Magistratura?
Jej dni są policzone.
Co to znaczy?
Kłopoty i odrobinę korzyści.
Dali ci potrzebne pieniądze? Wracasz na Północ?
Rada sprzeciwiła się Magistraturze. Wyjeżdżam niezwłocznie.
Zabierzesz mnie? Chcę zobaczyć niedźwiedzie i lodowce,
- uczyć się o Pyle... - Co ty o nim wiesz?
- Nic. - Dobrze, i tak ma zostać.
Bądź grzeczna i wykonuj polecenia.
Ale ty ich nie wypełniasz! Nie słuchasz niczyich rozkazów.
I co mnie za to spotyka?
Cicho, Pan.
Twój dajmon wciąż zmienia kształt, nie ustalił się jeszcze.
Tak.
To się wiąże z Pyłem, tak?
Czemu dajmony dzieci zmieniają kształt, a dorosłych nie mogą?
Lyra...
Pył to nie jest rzecz na twoją głowę. Zachowuj się grzecznie.
Wuj Asriel obiecał, że następnym razem weźmie mnie na Północ.
Potrzebuje pomocy.
W czym?
Pewnie w walce. Albo w szpiegowaniu.
Czasem prosi mnie o szpiegowanie. Tak, jak teraz.
Mam pilnować Grobali.
W Banbury porwali jakieś cygańskie dzieci,
Billy Costa mi mówił.
Słyszałem, że Grobale zabierają do Piekła.
Jasne, że nie.
- Ty się ich boisz. - Nie boję.
Dorośli się boją, bo dzieci znikają.
Oni polują na biedne dzieci,
na sieroty i dzieci służby.
Obiecuję, że jeśli cię porwą Grobale,
ja cię uratuję.
Ty chyba też byś mnie ratował?
Jasne. Ale tobie wszyscy ruszyliby na ratunek.
- Jesteś damą. - Kto tak mówi?
Kucharz. Wujek cię tu zostawił, żebyś została damą.
Nikt nie zrobi ze mnie damy.
Ani Rektor, ani uczeni ani nikt inny.
Odszczekaj to, bo nie będziemy najlepszymi kumplami!
Dobra, nie jesteś damą.
Lyra!
Lyra Belacqua, zejdź z dachu!
Rektor cię wzywa!
Jakie ty masz kolana! I włosy!
Nic dziwnego, polowałam z Rogerem na Grobale.
Brudna robota.
Nie żartuj sobie z Grobali.
Porwania dzieci to nie powód do śmiechu.
Moja droga Lyro,
nauczyciel metafizyki mówi, że znów opuściłaś lekcję.
Wiem, że nie zawsze pojmujesz potrzebę edukacji,
ale czasem trzeba posłuchać słusznych rad.
Nie zgadzam się.
Pani Coulter.
W młodości czułam, że nikt mnie prawdziwie nie rozumie,
oczywiście poza dajmonem,
i że najlepiej byłoby, gdyby nikt nas nie ograniczał.
Usiądźmy, panowie.
- Kto to? - Nie wiem.
Ale przygadała Rektorowi.
Pani Coulter, to Lyra Belacqua, siostrzenica Lorda Asriela.
Lyro, to pani Coulter, przyjaciółka wielu z nas.
Miło cię poznać.
Nawzajem, proszę pani.
Poznałam już Lorda Asriela.
W Królewskim Towarzystwie Arktycznym.
Omawialiśmy ustrój polityczny niedźwiedzi lodowych w Svalbard.
Widziała je pani?
Dokładniej mówiąc miałam audiencję u samego króla niedźwiedzi,
Ragnara Sturlussona.
Powiem ci coś, czego nie powinnam:
Król Ragnar rozpaczliwie pragnie mieć dajmona.
Niedźwiedzie ich nie mają, ale Ragnar
lubi się uważać za człowieka. Wiele by oddał za dajmona.
- Ale nikomu o tym nie mów. - Nigdy.
Czuję, że mogę ci ufać.
Niedługo wracam na Północ, będzie mi potrzebna asystentka.
- Ja? Pojadę na Północ? - Północ?! Tam straszny ziąb.
Spytajmy o zgodę Rektora.
Rektorze, czy wypożyczy mi pan naszą drogą Lyrę?
Oczywiście na krótko.
Nie wiem, czy Lord Ariel przewidział to w jej edukacji.
Załatwię to z nim.
Nie może mi pan odmówić takiej drobnostki.
Dobrze.
Zakład to zakład, Lyra miała przyjść z togą.
Mówiłem, że jej nie puszczą.
- Który to jej pokój. - Bo co?
Tylko ją nastraszę.
Jak wpadniemy, obedrą mnie ze skóry.
Portier na pewno wyjdzie na nocny obchód.
Ratter, sprawdź, czy droga wolna.
Czysto.
Billy! Billy!
Uczeni odmawiają wydania ostatniego alethiometru
i przyznali Asrielowi fundusze.
Jeśli dowiedzie on istnienia innych światów,
przekreśli to wieki nauk.
Zawsze będziemy mieli wolnomyślicieli i heretyków,
chyba że wyrwiemy problem u korzeni.
Dlatego działania pani Coulter są tak ważne.
Jakie robi postępy?
Medycy z Bolvangar są już blisko udoskonalenia szczepionki
przeciwko działaniu Pyłu.
Z ulgą tego słucham.
Jeśli uchronimy dzieci przed deprawującym wpływem Pyłu,
nim ustalą się ich dajmony,
będą one pokoleniem uległych ludzi,
którzy nie zakwestionują naszej władzy.
Jesteśmy im to winni, nieprawdaż?
Nie unikniemy kary za nasz opór.
Ona zostanie w to wciągnięta. Zawiedliśmy ją.
Chroniliśmy ją, jak długo mogliśmy.
To tylko dziecko, nie stanowi dla nich zagrożenia.
Przeciwnie.
Zagra ważną rolę w nadchodzących wypadkach.
Skąd wiesz takie rzeczy?
Od czarownic.
Dziękuję. Może pani stanąć przy drzwiach?
Muszę wiedzieć, czy mnie nie śledzą.
Tak, Rektorze.
To dla ciebie.
Co to?
Alethiometr. Zwany też Złotym Kompasem.
Lord Asriel podarował go przed laty Kolegium.
A teraz ja daję go tobie. Czuję, że powinnaś go mieć.
Do czego służy?
Mówi prawdę.
Próbowaliśmy zaznajomić cię z prawdą.
Ale najskrytsze sekrety rzeczy umykają uczonym, oraz Władzy.
To pomoże ci je rozjaśnić.
Ale zatrzymaj urządzenie dla siebie.
To bardzo ważne, by nie dowiedziała się o nim pani Coulter.
Rozumiesz?
Bardzo ważne.
Lyra, jesteś gotowa?
Jeszcze nie całkiem. Nie wyjadę bez pożegnania z Rogerem.
A kim jest Roger?
Moim przyjacielem. Pracuje w kuchni.
Musimy ruszać, prom zaraz odlatuje.
Może napisz do niego?
Opowiesz mu o podróży i prześlesz fotogram.
- Co ty na to? - Może być.
Co to jest, pani Coulter?
To siedziba Magistratury.
Do czego służy Magistratura?
Gdzieś ty się uchowała?
Magistratura jest nam potrzebna.
Dzięki jej rozkazom dla ludzi wszystko funkcjonuje.
Mówiła pani, że nie lubi ograniczeń.
Słusznie. Bystra dziewczynka.
Niektórzy wiedzą, co dla nich dobre, a inni nie.
Poza tym rozkazy nie są niemiłe i obcesowe,
ale uprzejme, i mają nas uchronić przed złem.
Cukru?
Spójrz, ma tu dookoła rysunki.
Co one mogą znaczyć?
Nie wiem.
Igła wciąż wskazuje te same symbole -
Dama... Piorun...
I dziecko.
Potem wraca i pokazuje to samo.
Jak myślisz, co ją wprawia w ruch?
Nie wiem, może wuj Asriel wie.
Powinniśmy mu to pokazać.
Umyta i gotowa do snu?
Czekają nas pracowite tygodnie.
Przyjęcie dość stylowe,
ale nie pojmuję, czemu do drinków dają tak mało lodu.
Za chwileczkę wrócę. Sprawy zawodowe.
No co?
Lubi się popisywać nową laleczką. Nie zabierze nas na Północ.
Tkwimy tu jak w więzieniu, same zakazy i zamknięte pokoje.
Może źle, że zaprosiłyśmy profesora Dockera.
- Straszny nudziarz. - I brudzi sosem brodę.
Ale to jeden z wiodących ekspertów od metafizyki cząsteczek.
Uczyłam cię już o nich?
Wiem, co to jest. Na przykład Pył.
To jakieś cząsteczki, prawda?
Pył?
Mówię o tym z Kosmosu. Widziano go na Północy.
Kto ci o tym mówił?
Pewnie któryś z uczonych w Jordanie.
Mądry człowiek wie, że pewne sprawy lepiej ignorować,
a pewnych tematów nigdy nie poruszać.
- Ale ja nie... - Nie wiedziałaś, więc ci wybaczam.
Ale już o tym nie mów.
Kochanie, zdejmij wreszcie ten dziecinny chlebak
i nie noś go więcej w domu.
Proszę, pani Coulter, ja go bardzo lubię.
Ale ja nie.
Odłóż go.
Lyra, odłóż go.
Nie chcę.
Jak nie posłuchasz, pokłócimy się i ja wygram.
Odłóż go natychmiast.
Noszenie chlebaka po domu jest absurdalne.
Moim domem jest Jordan.
Nie! Lyra!
Proszę przestać, to boli!
Wykonasz moje polecenie?
Przyrzekam.
Dziękuję.
A propos, naucz się panować nad dajmonem,
jest zbyt zdziczały. A teraz daj całusa.
Nienawidzę jej!
A ja ich obojga!
Patrz, jeszcze nas podglądają.
Czego ona chce? Po co nas tu przywiozła?
Widziałaś, jak jej dajmon zjeżył się na wzmiankę o Pyle?
Co ona trzyma w tamtym pokoju? Sprawdźmy to.
Może to nienajlepszy pomysł.
Tutaj.
Patrz.
To jej głupia lista gości.
Nie, przyjrzyj się.
"Oddzie... lenie."
Co to znaczy? Albo to:
"Generalna Rada Oblacyjna"
G, O i B.
Grobale.
To rebus z tych liter - G, O i B.
Workman, Edwards, Parslow, Costa...
Billy i Roger!
Pan, to ona dowodzi Grobalami.
- Lyra, gdzie jesteś? - Trzeba wiać.
Lyra. Co ty tu robisz?
Nic.
Trzeba ci znaleźć zajęcie.
Pomożesz mi przygotować podróż do Laponii?
Chyba chcesz jechać ze mną na Północ?
Gdzie on jest? Nie widzę.
Lyra, tędy!
Szybko!
Co teraz zrobimy? Musimy ratować Rogera i Billy'ego.
Najpierw sami się uratujmy!
- Dokąd pójdziemy? - Gdziekolwiek, byle nie tu.
Tutaj!
Rozdzielcie się. Nie może być daleko.
Przeszukajcie wszystkie domy.
- Grobale! - Wy sprawdźcie kanał.
Musi tu być.
- Za nią! - Rozkaz!
- Pan! - Prędzej!
Trzymać ją!
Nie!
To Cyganie.
Nie bój się, Lyra. Chodź...
U nas jesteś bezpieczna.
Ty jesteś Ma Costa? Mama Billy'ego?
Co wy tu robicie?
Od twego wyjazdu śledzimy cię jak cienie, pilnujemy.
Jak widać, słusznie. Lepiej chodź z nami.
Dokąd idziemy?
Do Lorda Faa, Króla Cyganów.
Wsiadajcie.
Dość groźnie wyglądają.
Na co się gapisz?
Są już wszystkie klany, z odpływem ruszymy na Północ.
Ma Costa.
To jest to dziecko?
Wszystko w porządku.
Jak się pan miewa, Lordzie Faa?
Witaj, Lyro.
Usiądź koło mnie.
To jest Farder Coram, a to przywódcy cygańskich klanów.
Jako gość jesteś pod naszą ochroną.
Lordzie Faa...
Chcę panu podziękować za opiekę nade mną.
Ale czemu ją zawdzięczam?
Lord Asriel jest przyjacielem Cyganów od wielu lat
i od wielu lat dostarczamy mu podczas rejsów informacji o tobie.
Zakład, że nie wiedziałaś.
Gdy pani Coulter cię wywiozła...
Podejrzewaliśmy jej powiązania z Grobalami.
Sprawdziły się.
Razem porwali mojego małego Billy'ego.
Lyra.
Znamy twoją historię aż do chwili, gdy znalazła cię Costa.
Ale może powiesz nam coś jeszcze?
Może o czymś zapomniałaś?
Nie pokazuj im.
Dał mi to Rektor Jordana.
Sądziłem, że wszystkie zagarnęła Magistratura.
To alethiometr.
Miernik prawdy. Złoty Kompas.
Ukazuje to, co inni pragną ukryć.
Ma trzy wskazówki, które się ustawia.
Łącząc trzy symbole można zadać każde, dowolne pytanie.
Kiedy je sformułujesz, niebieska igła wskaże symbole,
będące odpowiedzią na nie.
Czy może odnaleźć zaginione dzieci?
Nie w moich rękach. Zazdrośnie strzeżono tej sztuki.
Mogę spróbować?
Dobrze.
Co ty wyprawiasz? Nie umiesz go używać.
Cicho bądź.
Wąż jest przebiegły, jak Grobale.
Garnek może oznaczać przepis lub plan.
A dziecko... oznacza dzieci.
Jedno wiem: nie staraj się wymusić odpowiedzi.
Obracaj ją w myślach, ale leciutko,
jak żywe stworzenie.
To klepsydra.
Igła pokazała ją za drugim razem. Za pierwszym tylko się zawahała.
Na tej klepsydrze leży czaszka.
Dziękuję, dzieci. Kończcie już listy.
Billy Costa, czemu nic nie napisałeś?
Mama na pewno bardzo tęskni.
Nie wiem, co napisać.
Nie mówicie nam, po co tu jesteśmy.
Żeby nam pomóc.
Gdy tylko to zrobicie, odeślemy was do domu.
To powinieneś napisać. A może Cyganów nie uczą pisać?
Uczą nas pisać, ale prawdę.
Pisz ten list.
Zaraz wyślę listy, a twoi rodzice będą rozczarowani.
Nieco mnie dziwi pani zainteresowanie małą Belacqua.
Po pierwsze ma alethiometr.
Jak to? Ach, Rektor...
- Umie go czytać? - Oczywiście nie.
Pani Coulter, zna pani przepowiednie czarownic?
Sądzi pan, że mówią o niej? Niemożliwe.
Ale i tak trzeba ją znaleźć.
Przyciągnie je, jak miód pszczoły.
Svalbard. Królestwo niedźwiedzi.
Lepiej się pilnować, Stelmaria.
Założę się, że Coulter rozesłała za nami bandy Samojedów aż po sam biegun.
Nie zabijaj, Magistratura chce go żywego.
Po co ten pośpiech?
Załatwmy to jak dżentelmeni.
Nie martw się, znajdziemy Rogera.
Nic mi nie jest.
- Co to? - Szpiegujący insekt.
Są groźne?
Ten który uciekł, tak.
Gdybyś go rozbiła, w środku nie znajdziesz życia,
zwierzęcia, ani owada.
To mechanizm, ze złym duchem u sprężyny,
w którego żądle drzemie trucizna.
Tu nam nie zagrozi.
- Czego on szukał? - Ciebie.
Po co? Czemu mnie szukają?
Nie wiemy.
Ale my, Cyganie, ucierpieliśmy najwięcej z rąk Grobali,
porywaczy dzieci.
Zabierają je na Północ, do krainy mrozu i ciemności.
Nie wiemy, co z nimi robią, ale słyszeliśmy straszne pogłoski.
Zamierzamy najpierw dotrzeć na Północ i odbić dzieci,
zarówno cygańskie, jak te z lądu.
Lecz jeśli stała im się krzywda, przysięgam,
jeśli spadł im włos z głowy,
nie będzie już dla Grobali miejsca na lądzie ani na morzu.
A gdy nadejdzie czas kary,
uderzymy atakiem, który osłabi i przerazi ich serca.
Tak!
Wydrzemy im resztki sił, zostaną pobici i złamani.
Tak!
Strach cię obleciał?
Mnie?
Troszkę.
Sprawa jest poważna i przerażająca.
Może lepiej się wycofać.
Ale tego nam nie wolno. Poddać się.
Kim jesteś?
Jestem Serafina Pekkala, królowa czarownic znad Jeziora Enara.
Czarownica?
- Gdzie twój dajmon? - Kaisa może latać z dala ode mnie.
Czy to ciebie szuka Magistratura? Ty masz czytnik prawdy?
Pokaż, jak go czytasz.
Który z mężczyzn na tym statku był mi kiedyś drogi?
Farder Coram?
- Ale... - Kiedyś był piękny i młody.
Czarownice żyją czterysta lat.
Farder Coram chce wiedzieć, gdzie przecinacze dzieci kryją swą zdobycz.
Jest takie miejsce, zwane Bolvangar.
Rządzi w nim strach.
Strzeże go pułk Tatarów z wilczymi dajmonami.
Nie latają tamtędy ptaki, uciekły zwierzęta.
Boją się go nawet Samojedzi.
Leży o tydzień marszu z Trollesund, u brzegu Laponii.
W Trollesund znajdziesz niezbędną pomoc.
Zbierz całą swą odwagę.
Cieszę się, że żyłam dość długo, by cię poznać, dziecko.
Kto nam pomoże? Widzisz coś?
Ty mnie nie słuchasz!
Ładny tam masz zegareczek.
To tylko zabawka.
Bardzo ładna zabaweczka.
Skąd wzięłaś coś takiego?
O, matko. Lee, przestań wreszcie pchać wszędzie nos.
Pokornie przepraszam.
Lee Scoresby. A ta staruszka to Hester.
Jestem Lyra. A to Pan. Pantalaimon.
- Szacunek. - Miło mi cię poznać.
Przypłynęłaś z Cyganami, mam rację?
- Ej, stary. - Znowu zaczynam. Nie odpowiadaj.
A co pan robi w Trollesund?
Kumpel wpakował się w tarapaty.
Wpadłem, może się do czegoś przydam.
Ja podobnie.
Normalnie się tym nie zajmuję, większość czasu bujam w chmurach.
Jest pan aeronautą!
- Mogę z panem polecieć? - Będę zaszczycony.
Muszę tylko rozładować balon.
Panno Lyro...
Dam ci pewną radę, choć o nią nie prosiłaś.
Gdybym ruszał na wyprawę, tak jak ty, zdaje się,
wynająłbym sobie aeronautę i pancernego niedźwiedzia.
Pancernego?
W mieście mieszka jeden, nazywa się Iorek Byrnison.
Pracuje w stanicy sań za barem Einarssona.
Dobrze mieć go u boku na wypadek zaczepki.
Choć pewnie ty jej nie szukasz.
Iorek Byrnison? Można na słowo?
Czego?
- Mamy dla ciebie posadę. - Już mam, pracuję w miasteczku.
Naprawiam zepsute urządzenia. Podnoszę ciężary.
Co to za robota, dla jakiegoś panserbjorna?
Płacą mi!
To jest twoja zapłata? Whisky?
Iorku Byrnisonie, jesteś pierwszym niedźwiedziem, jakiego spotykam.
Byłam przerażona i podekscytowana, a jestem rozczarowana.
Podobno żyjecie dla walki i polowania.
Czemu marnujesz tu życie, żłopiąc whisky?
Siedzę tu, bo mieszkańcy dali mi alkohol
i pozwolili pić, aż usnąłem.
Odebrali mi pancerz. A bez niego nie mogę walczyć.
Jestem niedźwiedziem pancernym, walka jest dla mnie jak morze dla ryb,
jak powietrze, którym oddycham.
Bez pancerza jestem niczym.
Nie możesz zrobić nowego? Myślałam, że niedźwiedzie to umieją.
- Tyle tu metalu... - Śmiecie!
Pancerze robi się z niebiańskiego żelaza,
opadającego z gwiazdami w Svalbardzie.
Pancerz niedźwiedzia jest jego duszą, tak jak dajmoni dla was.
Jest niezastąpiony.
Bez niego jesteśmy jak wypchane kukły.
Utrata pancerza musiała być okropna.
Zasłużyłem na to.
Jestem wyrzutkiem.
Wygnano mnie ze Svalbardu, bo byłem niegodny.
Walczyłem z pewnym niedźwiedziem i zostałem pokonany.
- Chodź, dziecko. - Ale...
Nie mieszajmy się w to.
On był księciem.
Zostałby królem, gdyby nie przegrał tamtej walki.
Stracił wszystko.
Pan, strasznie go skrzywdzono.
Iorek Byrnison?
- Uważaj. - Wiem, gdzie jest twoja zbroja.
Wydarto ci ją podstępem, a tak się nie godzi.
Schowali ją w biurze Magistratury, tu w Trollesund.
- Jak się nazywasz? - Lyra Belacqua.
A zatem, Lyro Belacqua, jestem twoim dłużnikiem.
Będę ci służył podczas wyprawy, aż do swej śmierci,
lub naszego zwycięstwa.
Ustawić się!
Mierzcie w szyję i głowę!
Iorek!
Iorek Byrnison!
Nie walcz z tymi ludźmi.
Wiem, że nieładnie postąpili. Ale jeśli zaatakujesz, zabijesz ich.
Rozpęta się dalsza walka i nie uciekniemy, żeby ratować dzieci.
Po co ten pośpiech?
Nie widzę powodu do strzelaniny.
Serwus, Iorek. Byłem na Południu.
Podobno wdepnąłeś w coś niemiłego.
Nie miałem pomysłu, jak cię wykaraskać,
na szczęście tutejsze dziewczynki są bardzo pomysłowe.
No proszę, posiłki.
Może byście się już wycofali?
Zostałem wynajęty przez tego pana cygańskiego pochodzenia.
Przyłączysz się do wyprawy?
Mam już umowę z tym dzieckiem.
Szybko działasz, panienko.
Panie...
Wstań, Bracie Pavle.
Dostałem twoje wieści o Cyganach ciągnących na Północ.
To sprawa najwyższej wagi:
trzeba ich zlikwidować i zabezpieczyć Bolvangar.
Proces Oddzielenia jest teraz niezwykle istotny.
Dlatego należy go odebrać tej całej Coulter.
To ona uprowadziła małą Belacqua z Jordana i wypuściła ją z rąk.
Tak, to poważny kłopot.
Zresztą nieważne. I tak lepiej, że posłałem ją śladem dziecka.
- Posłał ją pan? - Tak.
Zademonstruje na małej Belacqua ulepszony proces oddzielenia.
Przepraszam.
Nie skrzywdziłabym cię.
Och, Lyra.
Odnajdę cię.
Odnajdę.
Ostrożnie, chłopcy. Latające maszyny są delikatne.
Chce umrzeć w bujanym fotelu, nie w eksplozji wodoru.
Pani Coulter była bardzo mądra, ale ciągle mi rozkazywała.
Nie znoszę tego. Założę się, że ty też, widać to po tobie.
Przypominasz Wuja Asriela, on też jest szorstkim szlachcicem.
Ziemie Samojedów.
- Oni nie lubią intruzów. - Tylko tędy dojdziemy do Bolvangar.
Idż obok mnie.
Wkrótce zapadnie mrok.
Co jest? Co tam zobaczyłaś?
- Dokąd idziemy? - Cicho.
Kazali siedzieć w namiocie.
- Iorek? - Słucham, dziecko.
Alethiometr stale coś powtarza.
W następnej dolinie leży jezioro, a nad nim dom, nawiedzony przez duchy.
To ma związek z Grobalami i z Rogerem.
Możesz mnie tam zabrać?
Przewiózłbyś mnie tam i z powrotem, nikt by nie zauważył.
- Chcesz jechać na mnie? - Tak.
Bez zbroi będzie szybciej.
- To są ptaki? - Czarownice.
Nigdy tylu nie widziałem.
- Dokąd one lecą? - Na wojnę.
Jeśli przyjdą z pomocą waszym wrogom, macie powód do strachu.
- A ty się boisz? - Nie.
Potrafię panować nad strachem.
- Sprawdzę, czy nic nam nie grozi. - Nie, zostań.
Lyra, błagam, nie wchodź. Coś tu jest nie tak.
- Cicho. - Coś strasznego.
Boję się.
Nad strachem trzeba panować.
- Billy... - A gdzie jego dajmon?
Nie ma dajmona.
To właśnie jest... Oddzielenie.
Tak Grobale postępują z dziećmi -
odcinają ich dajmony.
Gdzie moja Ratter? Widzieliście ją?
Billy, to ja, Lyra. Zabiorę cię do mamy.
Chcę do Ratter.
Billy, chodź ze mną. Pójdziemy w bezpieczne miejsce.
Znajdziemy Ratter.
Wielkie nieba, a to co?
Coś ty przywiozła, dziecko?
Billy'ego Costę.
Billy!
Już wszystko dobrze.
Jesteś bezpieczny.
Znajdziemy twego dajmona i oddamy ci ją.
Dziewczynę oszczędźcie, może się przydać.
Weź to, Lyra. Cyganie, do broni!
- Uważać na tyły! - Pilnujcie dzieci!
Uważaj, Lyra!
Iorek!
Iorek, na pomoc!
Pan, dokąd oni nas wiozą?
Nie wiem, długo już jedziemy.
Podarunek dla Króla.
Siedziba Niedźwiedzi...
No i się doigrałaś.
Straciłeś całą energię, amigo.
Ja też.
Nie martw się, odbijemy ją.
Samojedzi jej nie tkną.
W jednym kawałku jest więcej warta.
Odnajdę ją.
Sprowadzę z powrotem, ułożę się z Ragnarem.
Wysadzę cię na granicy i zabiorę lecąc z powrotem.
Nie. Nie opuszczę jej.
Jak pokażesz się w Svalbardzie, Ragnar i jego banda rozedrą cię na sztuki.
Wiesz o tym.
Odczuwałbym wstyd wykazując się mniejszą odwagą, niż dziecko.
Taka odwaga może kosztować życie.
Nie będę więcej żył w hańbie.
Nie.
Tak mi się wydaje.
Wyląduję i poszukamy śladów.
Spokojnie, Iorek się zjawi.
To na nic, jest ich za wiele, żeby walczył.
Musimy coś zrobić.
Pamiętasz, jak pani Coulter mówiła, że król niedźwiedzi pragnie dajmona?
Musisz się schować.
- Niech żaden cię nie widzi. - Mnie to pasuje.
Możemy go przechytrzyć.
A co to za maleństwo?
Królu, składamy ci wyrazy uszanowania.
Czy raczej ja je składam, a on nie.
- Kto taki? - Iorek Byrnison, Wasza Wysokość.
Co cię łączy z Byrnisonem?
Jestem jego dajmonem.
Jak ten niegodny wyrzutek zdobył sobie dajmona?!
Był pierwszym niedźwiedziem, który go otrzymał,
a to ty powinieneś go mieć.
Zostałam mu przyznana w Bolvangar, przez panią Coulter.
Czemu więc oddalasz się od niego?
Jestem taka, jak dajmony czarownic, mogę się oddalać, ile chcę.
Jeśli jesteś jego dajmonem, zabiję cię i pozbędę się wroga.
Wtedy nie zostanę twoim dajmonem.
Moim... dajmonem?
Po to tu przybyłam. Chcę być twoim dajmonem, nie jego.
Jest tylko wyrzutkiem.
Ale ty jesteś potężny, mądry i bogaty,
lepszy pod każdym względem.
Iorek idzie tu, by z tobą walczyć.
Chyba oszalał.
- Zniszczymy go! - Nie.
Zostanę twoim dajmonem tylko jeśli pokonasz go w uczciwej walce.
Wtedy jego siła połączy się z twoją,
a mój umysł połączy się z twoim.
Będziemy na zawsze razem.
Jeśli zginie w inny sposób, ja rozwieję się jak światło i stracisz dajmona.
Udowodnij mi, że nim jesteś.
Zadaj pytanie, na które tylko ty znasz odpowiedź.
Jak zostałem królem?
Co to?
Zwierciadło dajmonów, królu.
W nim czytamy prawdę ze swych własnych oczu.
Zaiste jesteś wielki i potężny, Ragnarze.
Otrułeś starego króla,
a następcę tronu wyzwałeś do walki i pokonałeś go.
Iorka Byrnisona.
Pan, co ja narobiłam? Ragnar jest za silny.
Jednak przybył.
A jak ten tchórz nie odważy się na walkę ze mną?
Pozwól mi z nim pomówić.
- Mnie nie będzie podejrzewał. - Dobrze.
Idź, dodaj mu odwagi.
I zgotuj mu śmierć. Wkrótce będziesz moja.
Iorek!
Kochany, zrobiłam coś strasznego.
Co takiego?
Powiedziałam królowi, że jestem twoim dajmonem i musi z tobą walczyć.
Inaczej nie pozwoliliby na to, spaliliby cię żywcem.
Ale masz już za sobą walkę i całą długą drogę...
Lyro Belacqua...
Od dziś nazywam cię Lyrą Złotoustą.
Ja marzę o pojedynku z nim.
Chodź, mój dajmonie.
Bij się dzielnie.
To ty jesteś prawdziwym królem, nie on.
Jeśli zginę, czekaj na Scoresby'ego.
Tylko tyle, ty skamlący smarkaczu?
Nic więcej, zdechlaku?
Na tyle cię stać?
To już wszystko?
Tak, to wszystko.
Niedźwiedzie, kto jest waszym królem?!
Iorek... Już myślałam, że cię straciłam.
Czemu? Wciąż wiąże nas umowa.
Zabiorę cię do Bolvangar.
Musimy im przeszkodzić, alethiometr ostrzega, że oni zranią Rogera.
Tam.
Nie utrzyma nas obojga.
Przejdź sama, pójdę za tobą.
Czekam tu. Idź szybko, nie patrz w dół.
Nie oglądaj się! Już prawie jesteś!
Biegnij, Lyra!
Biegnij!
Sprowadzę tu Cyganów i Scoresby'ego, czekaj na nas.
Lyra, stój!
Nie podoba mi się to miejsce.
Bolvangar.
Witaj.
Zabłądziłam na śniegu. Gdzie ja jestem?
Nie musisz się obawiać, już jesteś bezpieczna.
Lepiej wejdź do środka, tu jest ciepło i wygodnie.
- Jak się nazywasz? - Nic mu nie mów.
Lizzie Brooks.
Co robisz tak daleko na Północy? To pewnie ciekawa historia.
Przyjechałam z tatą i wujami. Są kupcami.
Miałaś szczęście, że gdy zabłądziłaś, znalazłaś nas.
- Co to za miejsce? - Spodoba ci się.
Nazywa się Stacja Doświadczalna.
- Co się tutaj robi? - Pomagamy dzieciom dorosnąć.
- Kłamstwo. - Pewnie jesteś głodna.
Na szczęście to pora kolacji.
Widzisz go? Jest tu?
- To oni. - Pan, znalazłeś nas!
- Jesteście cali! - Dotrzymałeś słowa!
- Wiedziałem, że przyjdziesz. - Przecież obiecałam.
Wiesz, co tutaj robią z dziećmi?
Mówią, że zrobią nam operację, a potem odeślą do domu
i nie będziemy musieli martwić się Pyłem.
Ale gdy wzywają jakieś dziecko, ono już nie wraca.
Tydzień temu zabrali Billy'ego Costę i do dziś nie wrócił.
Nie martw się, mam plan.
Niech dzieci przygotują ciepłe ubrania.
Muszę być na chwilę sama. Ale nie tutaj.
Rzadko tu wchodzą, ale pospiesz się.
Spytaj, jak się stąd wydostać.
- Dlaczego on tak... - To oni.
Będzie pani zadowolona z postępów.
Możliwe, ale teraz interesuje mnie, jak paru dzieciom udało się uciec.
- Dziękuję. - Pani Coulter,
rozumie pani, że to nie takie proste.
Dziecko, które opuści stację, nie przetrwa długo na mrozie.
Odnaleźliśmy już dwoje z trojga uciekinierów.
Żywych?
To niekorzystnie. Ale dość na ten temat.
Ja przynajmniej mam dobre wieści.
Nie musimy się już martwić Lordem Asrielem.
Przekupił porywaczy i założył laboratorium na krańcach Północy.
Najemnicy Magistratury już tam jadą.
Będzie aresztowany za herezję i skazany na śmierć.
Na śmierć? A niech to...
Wieczór spędzę u siebie.
Naturalnie, służba wskaże pani drogę do pokoju.
Lepiej z nią nie zadzierać, mówię ci. Jest upiorna.
Pamiętacie pierwsze eksperymenty, jak się uparła, żeby go oderwać?
Tego niemego dajmona.
- Co to? - Na podłodze.
- Pod stołem. - Szybko!
Łap za nogi!
Lyra, złapali mnie!
- Tak nie wolno! - Puszczaj!
Nie wolno wam!
Szybko, od razu do pokoju.
Puszczajcie, bo Iorek Byrnison was pozabija.
Wypruje wam flaki!
Nie szalej, skarbie, to tylko draśnięcie.
- Nie rozdzielicie nas. - Chyba chcesz dorosnąć?
- A to się tak odbywa. - Precz!
- Nie rozdzielicie nas! - Faza druga.
Nigdy!
Przestańcie!
- Lyra! - Pan!
Nie! Nigdy!
Nie wolno wam!
Nie opuszczaj mnie, Pan.
Lyra!
Lyra... kochanie.
- Nie dotykaj mnie. - Nikt ci nic nie zrobi.
Już ci nic nie grozi. Nikt cię nigdy nie skrzywdzi.
Zrobili to z Billym i z innymi dziećmi.
Odcięli ich dajmony.
Po co oni to robią?
Wiem, że trudno ci zrozumieć, ale to dla ich dobra.
To tylko małe cięcie. Posłuchaj mnie...
Dawno, dawno temu nasi przodkowie popełnili straszny błąd.
Odmówili posłuszeństwa Władzy.
Dlatego na świecie pojawił się Pył.
Od tamtej pory wszyscy chorujemy od niego.
Ale jest jedno wyjście.
Pył nie osiada na niewinnych dzieciach.
Dopiero gdy ustali się dajmon,
Pył zaczyna nas przenikać, próbując dokonać swego dzieła.
Dlatego dzieci zaczynają miewać brzydkie myśli
i bywają nieszczęśliwe.
Na szczęście można temu zapobiec. Jedno cięcie i już po wszystkim.
Jeśli to skuteczne, czemu sama pani nie spróbuje,
zamiast eksperymentować na mnie?
Powiem ci coś,
coś bardzo ważnego, o czym nie wiesz.
Proces nie jest udoskonalony, a ty nie jesteś byle kim.
Twoja matka nie zginęła w wypadku, jak ci mówiono.
Nie była żoną twego ojca, i chociaż bardzo cię kochała
i chciała cię zatrzymać, nie pozwolono jej na to.
Rozdzielono was siłą.
Dopiero gdy sytuacja się zmieniła mogła robić to, co chciała.
Pojechała do Kolegium Jordana, porozmawiać z Rektorem.
Nie! To niemożliwe!
Tak, jesteś moją córką i ze mną nic ci nie grozi.
Zawsze będziesz bezpieczna.
Kim jest mój ojciec?
To Lord Asriel nim jest, prawda?
Tak...
Byłabym zapomniała... Rektor podarował ci coś, prawda?
Dał ci alethiometr?
Ale, widzisz...
nie miał do niego prawa.
Jednak go masz.
Pewnie nie wiedziałaś, co robić z taką dziwną zabawką.
Proszę.
Dziękuję ci.
Zabawna, stara puszka.
Trzymałaś go w niej dla bezpieczeństwa?
Lyra, w nogi!
No, proszę, dalej!
Cofnij się!
Rozkazuję ci!
Poszczuj na nią dajmona.
Iorek! Iorek!
Uciekaj!
Biegiem!
Pierwszy oddział, łapać dzieciaki!
Drugi oddział, zabić niedźwiedzia!
Łapać dzieci, nie mogą uciec!
Ostrzegam, nie waż się mnie tknąć.
Serafina Pekkala?
Pani Coulter! Podnieście ją.
Prędzej!
Do ataku!
Uciekać!
Lądujemy!
Panie Scoresby, pomóżcie Iorkowi!
Joe! Mój najdroższy!
- Tato! - Wielkie nieba, synku!
Cyganie, do mnie! Lecimy do domu!
Lyra, musimy iść. Czas wracać do domu.
Nie mogę. Muszę odnaleźć ojca i oddać mu alethiometr.
- Ojca? - Lorda Asriela.
Pani Coulter i ta banda go zabiją.
To ja też idę.
Mówiłaś, że przyjdziesz mi na ratunek, i przyszłaś.
Gotowa na lot balonem?
Wiem, dokąd ona pójdzie.
Wszyscy już leżą w łóżkach. Niezłe ziółko z tej małej.
Mówi o niej przepowiednia.
Ona rozstrzygnie nadciągającą wojnę.
Wojnę? Nie słyszałem żadnych plotek.
Usłyszysz.
To będzie i twoja wojna, czy tego chcesz, czy nie.
- O co będziemy się bić? - O naszą wolność.
Magistratura chce panować nie tylko nad stworzeniami tego świata,
ale wszystkimi światami kosmosu.
Dotąd nie mogli rozszerzyć swej władzy.
Ale jeśli Asriel odkryje sposób przemieszczania się między światami,
nic ich już nie powstrzyma.
Nic prócz nas, i tego dziecka.
O czym czytasz?
Opowiada mi o ojcu. Mówi, że wiozę mu to, czego potrzebuje.
Ale wrócimy do domu, gdy uratujemy twojego ojca?
Jasne.
Ale najpierw musimy załatwić parę spraw.
Billy i inne dzieci straciły swoje dajmony, wymagają pomocy.
Magistratura nie puści ich do Jordanu tak po prostu,
ani nie zrezygnuje z władzy.
A Pył... Chcę wiedzieć, czym jest.
Może powinniśmy przejść z ojcem do innego świata i dowiedzieć się tego?
- Kupa roboty. - A kto inny się nią zajmie?
- Poza tym siedzimy w tym razem. - To się zgadza.
Myślisz, że można się trochę przespać?
Śpij.
Naprawimy wszystko. Zobaczysz.
Ty, ja i Iorek.
I Serafina Pekkala, i pan Scoresby.
I mój ojciec.
Dokonamy tego razem.
I nikt nas nie powstrzyma.
Tekst: Dominika Kmiecik-Micali Napisy: RMR s.c.